Τα πρώτα διδάγματα του μεγάλου περίπατου

Τα πρώτα διδάγματα του μεγάλου περίπατου

Η ιστορία του μεγάλου περιπάτου ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι η ενώ η παρούσα δημοτική αρχή επικαλείται σε επίπεδο διακήρυξης αρχών την ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων στην τοπική αυτοδιοίκηση, στην πραγματικότητα εμφορείται από συγκεντρωτικές πρακτικές και αλαζονικές συμπεριφορές στην άσκηση της διοίκησης του δήμου.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η εφαρμογή της απλής αναλογικής φάνηκε να αποτελεί εξαρχής πρόβλημα για τις συντηρητικές αυτοδιοικητικές παρατάξεις  αφού ένας από τους πρώτους νόμους της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας ήταν ο νόμος Θεοδωρικάκου για την «κυβερνησιμότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης».

Με το νόμο αυτό επιχειρήθηκε η εκ των υστέρων αλλοίωση της βούλησης  των πολιτών στις αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019, με τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το δημοτικό συμβούλιο στην οικονομική επιτροπή όπου και φρόντισε να εξασφαλίζεται πάντα η πλειοψηφία της παράταξης του Δημάρχου ανεξάρτητα από τους συσχετισμούς δυνάμεων στο εκλεγμένο με το σύστημα της απλής αναλογικής δημοτικό συμβούλιο.

Η όλη εξέλιξη της πορείας του μεγάλου περιπάτου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πολιτικής επιλογής. Ενώ η έγκριση στο δημοτικό συμβούλιο δόθηκε υπό συγκεκριμένους πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς όρους ώστε οι παρεμβάσεις να πραγματοποιηθούν με τρόπο ήπιο και συναινετικό λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της προτεινόμενης από την αντιπολίτευση επιτροπής διαβούλευσης, η δημοτική αρχή προχώρησε στην προκήρυξη του διαγωνισμού με fast track διαδικασίες και υπέρογκα κόστη που δεν ήταν συμβατά με την πιλοτική εφαρμογή της παρέμβασης. Πράγματι όταν παρουσιάστηκαν στην αρμόδια οικονομική επιτροπή του δήμου προς έγκριση ο διαγωνισμός και ο προϋπολογισμός των έργων, προκάλεσαν την αντίδραση και την αποχώρηση της αντιπολίτευσης και τελικά η υλοποίηση του έργου προχώρησε μόνο με τη θετική ψήφο της  πλειοψηφούσας  παράταξης του δημάρχου.

Εκτός από τις ad hoc επιτροπές για τον «μεγάλο περίπατο» προτάθηκε και η ενεργοποίηση της προβλεπόμενης από το νόμο για την τοπική αυτοδιοίκηση, δημοτικής  επιτροπής διαβούλευσης η οποία δεν έχει ακόμη συσταθεί προφανώς γιατί η παρούσα δημοτική αρχή τη θεωρεί κι αυτή κάτι σαν λέσχη ιδεών και φιλοσοφικών συζητήσεων.

Οι εγχώριες συντηρητικές δυνάμεις ανέκαθεν θεωρούσαν τις συμμετοχικές διαδικασίες σαν κάτι το περιττό και το χρονοβόρο όμως η πραγματική  διαβούλευση όταν γίνεται μέσα στο κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στη λήψη των αποφάσεων,  ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη διοίκηση, διευρύνει τη γνώση τους σε θέματα διακυβέρνησης  και εξασφαλίζει παράλληλα τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Σε άλλες χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο, τις οποίες κατά τ’ άλλα  επικαλείται ο δήμαρχος Αθήνας για να δικαιολογήσει τις αποφάσεις του, καμία σημαντική παρέμβαση δεν πραγματοποιείται χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση με τους φορείς, τους δημότες και τους κατοίκους των πόλεων. Σε χώρες με ισχυρούς θεσμούς τοπικής αυτοδιοίκησης  λειτουργούν  επιτροπές πολιτών με ουσιαστικές γνωμοδοτικές αρμοδιότητες, είτε αυτό αφορά  ένα συγκεκριμένο πρότζεκτ είτε μια ολοκληρωμένη στρατηγική πρόταση είτε ακόμα και τη σύνταξη των προϋπολογισμών των δήμων (συμμετοχικός προϋπολογισμός).

Η εμπειρία του «μεγάλου περιπάτου» όπως εξελίσσεται στην πράξη μας διδάσκει με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι στα σύνθετα προβλήματα των σύγχρονων πόλεων δεν υπάρχουν σοφές από καθέδρας λύσεις και ότι οι μόνες πραγματικές και βιώσιμες παρεμβάσεις είναι αυτές που περνούν μέσα από τη συμμετοχή των ίδιων των ενδιαφερόμενων στη διαδικασία διαβούλευσης η οποία δεν είναι μια απλή  προσπάθεια διαπραγμάτευσης ή ένας συμβιβασμός ανάμεσα σε αντικρουόμενα συμφέροντα αλλά μια ουσιαστική συμμετοχική διαδικασία μέσα από την οποία  δημιουργείται κάτι νέο και  χρήσιμο για όλους με γνώμονα το κοινό καλό και το δημόσιο συμφέρον.

More in Βιωσιμότητα
Comments
Τα πρώτα διδάγματα του μεγάλου περίπατου

Τα πρώτα διδάγματα του μεγάλου περίπατου

Η ιστορία του μεγάλου περιπάτου ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι η ενώ η παρούσα δημοτική αρχή επικαλείται σε επίπεδο διακήρυξης αρχών την ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων στην τοπική αυτοδιοίκηση, στην πραγματικότητα εμφορείται από συγκεντρωτικές πρακτικές και αλαζονικές συμπεριφορές στην άσκηση της διοίκησης του δήμου.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η εφαρμογή της απλής αναλογικής φάνηκε να αποτελεί εξαρχής πρόβλημα για τις συντηρητικές αυτοδιοικητικές παρατάξεις  αφού ένας από τους πρώτους νόμους της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας ήταν ο νόμος Θεοδωρικάκου για την «κυβερνησιμότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης».

Με το νόμο αυτό επιχειρήθηκε η εκ των υστέρων αλλοίωση της βούλησης  των πολιτών στις αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019, με τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το δημοτικό συμβούλιο στην οικονομική επιτροπή όπου και φρόντισε να εξασφαλίζεται πάντα η πλειοψηφία της παράταξης του Δημάρχου ανεξάρτητα από τους συσχετισμούς δυνάμεων στο εκλεγμένο με το σύστημα της απλής αναλογικής δημοτικό συμβούλιο.

Η όλη εξέλιξη της πορείας του μεγάλου περιπάτου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πολιτικής επιλογής. Ενώ η έγκριση στο δημοτικό συμβούλιο δόθηκε υπό συγκεκριμένους πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς όρους ώστε οι παρεμβάσεις να πραγματοποιηθούν με τρόπο ήπιο και συναινετικό λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της προτεινόμενης από την αντιπολίτευση επιτροπής διαβούλευσης, η δημοτική αρχή προχώρησε στην προκήρυξη του διαγωνισμού με fast track διαδικασίες και υπέρογκα κόστη που δεν ήταν συμβατά με την πιλοτική εφαρμογή της παρέμβασης. Πράγματι όταν παρουσιάστηκαν στην αρμόδια οικονομική επιτροπή του δήμου προς έγκριση ο διαγωνισμός και ο προϋπολογισμός των έργων, προκάλεσαν την αντίδραση και την αποχώρηση της αντιπολίτευσης και τελικά η υλοποίηση του έργου προχώρησε μόνο με τη θετική ψήφο της  πλειοψηφούσας  παράταξης του δημάρχου.

Εκτός από τις ad hoc επιτροπές για τον «μεγάλο περίπατο» προτάθηκε και η ενεργοποίηση της προβλεπόμενης από το νόμο για την τοπική αυτοδιοίκηση, δημοτικής  επιτροπής διαβούλευσης η οποία δεν έχει ακόμη συσταθεί προφανώς γιατί η παρούσα δημοτική αρχή τη θεωρεί κι αυτή κάτι σαν λέσχη ιδεών και φιλοσοφικών συζητήσεων.

Οι εγχώριες συντηρητικές δυνάμεις ανέκαθεν θεωρούσαν τις συμμετοχικές διαδικασίες σαν κάτι το περιττό και το χρονοβόρο όμως η πραγματική  διαβούλευση όταν γίνεται μέσα στο κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στη λήψη των αποφάσεων,  ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη διοίκηση, διευρύνει τη γνώση τους σε θέματα διακυβέρνησης  και εξασφαλίζει παράλληλα τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Σε άλλες χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο, τις οποίες κατά τ’ άλλα  επικαλείται ο δήμαρχος Αθήνας για να δικαιολογήσει τις αποφάσεις του, καμία σημαντική παρέμβαση δεν πραγματοποιείται χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση με τους φορείς, τους δημότες και τους κατοίκους των πόλεων. Σε χώρες με ισχυρούς θεσμούς τοπικής αυτοδιοίκησης  λειτουργούν  επιτροπές πολιτών με ουσιαστικές γνωμοδοτικές αρμοδιότητες, είτε αυτό αφορά  ένα συγκεκριμένο πρότζεκτ είτε μια ολοκληρωμένη στρατηγική πρόταση είτε ακόμα και τη σύνταξη των προϋπολογισμών των δήμων (συμμετοχικός προϋπολογισμός).

Η εμπειρία του «μεγάλου περιπάτου» όπως εξελίσσεται στην πράξη μας διδάσκει με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι στα σύνθετα προβλήματα των σύγχρονων πόλεων δεν υπάρχουν σοφές από καθέδρας λύσεις και ότι οι μόνες πραγματικές και βιώσιμες παρεμβάσεις είναι αυτές που περνούν μέσα από τη συμμετοχή των ίδιων των ενδιαφερόμενων στη διαδικασία διαβούλευσης η οποία δεν είναι μια απλή  προσπάθεια διαπραγμάτευσης ή ένας συμβιβασμός ανάμεσα σε αντικρουόμενα συμφέροντα αλλά μια ουσιαστική συμμετοχική διαδικασία μέσα από την οποία  δημιουργείται κάτι νέο και  χρήσιμο για όλους με γνώμονα το κοινό καλό και το δημόσιο συμφέρον.

More in Βιωσιμότητα
Comments