Ένας σχολιασμός του ανασχηματισμού από μία άλλη σκοπιά

Ένας σχολιασμός του ανασχηματισμού από μία άλλη σκοπιά

Του Χρίστου Τσαντήλα*

Από τις 5-1-2021 έχει διαμορφωθεί μία νέα κυβερνητική σύνθεση, ύστερα από τον ανασχηματισμό, για τον οποίο έχουν αρχίσει και θα συνεχισθούν οι αναλύσεις, οι αξιολογήσεις και οι κάθε είδους σχολιασμοί από δημοσιογραφικούς και κυρίως πολιτικούς κύκλους. Με το σημείωμα αυτό θα ήθελα να καταθέσω ένα σχολιασμό διαφορετικό, που αναδεικνύει με τον πιο επίσημο τρόπο το πώς αξιολογούν τον τομέα της Γεωργίας σχεδόν το σύνολο των ΜΜΕ. Αναφέρονται, λοιπόν, στην «αναβάθμιση» του πρώην πλέον Υπουργού Γεωργίας, ο οποίος μετακόμισε στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ο τομέας, συνεπώς, που αντιπροσωπεύει το Υπουργείο Γεωργίας, είναι υποδεέστερος σε σχέση με όλους τους άλλους τομείς. Νομίζω ότι με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το γεγονός αυτό αποδεικνύει το τεράστιο λάθος που διαχρονικά διαπράττουν όλες οι δυνάμεις και κυρίως οι πολιτικές, από τις οποίες εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η ανάπτυξη της χώρας και της οικονομίας της.

Κατώτερος λοιπόν όλων των άλλων, ο αγροτικός τομέας και όποιος τον υπηρετεί είναι «υποβαθμισμένος» και «αναβαθμίζεται», όταν μετακινείται σε άλλο τομέα. Είναι όμως έτσι; Είναι ο ρόλος που έπαιξε και παίζει αυτός ο τομέας υποδεέστερος των άλλων στη διαδρομή αυτής της χώρας και διεθνώς; Ας δούμε λοιπόν ενδεικτικά ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία για να αντιληφθούμε το μέγεθος αυτής πλάνης που, μαζί με πολλούς άλλους σοβαρούς λόγους, συνέβαλε στο να φθάσει η χώρα σε αυτό το όχι και τόσο κολακευτικό σημείο που βρίσκεται σήμερα.

Ας αρχίσουμε με μια ματιά στο διεθνές στερέωμα για τη σημασία της Γεωργίας στη διατροφή του παγκόσμιου πληθυσμού, για να πάρουμε μια πρώτη ιδέα για τη σημασία της Γεωργίας. Σημειώνεται ότι, όταν ξέσπασε η σε εξέλιξη πανδημία, δύο ήταν οι πιο μεγάλοι κίνδυνοι για την ανθρωπότητα, η επισιτιστική (αν)επάρκεια και η (αν)ασφάλεια τροφίμων. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), 800 εκ. άνθρωποι στον κόσμο υποσιτίζονται (το ποσοστό αυτό στην Αφρική αγγίζει το 30%) και οι ανάγκες σε διατροφικά αγαθά θα αυξηθεί κατά 60% μέχρι το 2050, οπότε ο πληθυσμός της γης θα είναι 9,7 δισεκατομμύρια. Ακόμη σημειώνεται ότι 9 εκ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα, το 1/3 των οποίων είναι παιδιά. Βέβαια δεν πρέπει να αγνοούμε το γεγονός ότι επί δέκα χιλιετίες που υφίσταται αγροτική παραγωγή, η Γεωργία παράγει επαρκή τρόφιμα για τη διατροφή όλου του πλανήτη.

Όμως, ας δούμε πιο συγκεκριμένα τι προσφέρει στη χώρα μας η Γεωργία, αυτός ο τομέας  που το Υπουργείο που τον εκπροσωπεί θεωρείται «υποδεέστερο». Το 1981, όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στην ΕΟΚ, η γεωργική παραγωγή συμμετείχε στο ΑΕΠ της χώρας σε ποσοστό 25% και απασχολούσε το 30% του εργατικού δυναμικού. Σταδιακά αυτά τα ποσοστά υποχώρησαν, φθάνοντας σήμερα στο 4% του ΑΕΠ και στο 12% της απασχόλησης του εργατικού δυναμικού. Δηλαδή παρά τις ουσιαστικές δομικές αδυναμίες της ελληνικής γεωργίας (μικρός κλήρος, αναποτελεσματική οργάνωση, χαμηλό τεχνολογικό επίπεδο, περιορισμένη τεχνογνωσία, χαμηλή μεταποιητική προστιθέμενη αξία, μικρό ποσοστό νέων που απασχολούνται στη γεωργία, ανεπαρκής εκπαίδευση παραγωγών, αδύναμο branding, υποτυπώδης αγροτική έρευνα), ο τομέας αυτός εξακολουθεί να συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της χώρας. Στην περίοδο της οικονομικής κρίσης η ελληνική γεωργία επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή και επηρεάσθηκε ελάχιστα σε σχέση με τους άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, σημειώνοντας αύξηση του ποσοστού της προστιθέμενης αξίας της. Το γεωργικό επιχειρηματικό εισόδημα δε, παρέμεινε σταθερό με ελάχιστη βελτίωση, δείχνοντας ότι η πρωτογενής παραγωγή παρουσίασε αξιοσημείωτη αντοχή και ανελαστικότητα, κάτι που αναμένεται να συμβεί και με τη σημερινή κρίση λόγω της πανδημίας. Αλήθεια ποιος άλλος τομέας της οικονομίας επέδειξε ανάλογα χαρακτηριστικά;

Ενώ λοιπόν από τα παραπάνω ενδεικτικά αναφερόμενα για τη σημασία της Γεωργίας στη χώρα μας θα έπρεπε αυτή να αξιολογείται ως υψηλή, κατέχοντας κουρφαία θέση σε επίπεδο προτεραιοτήτων και σε κάθε περίπτωση να βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος του πολιτικού μας συστήματος, έχει «καταδικασθεί» να είναι ένας «υποβαθμισμένος» τομέας, υποστηριζόμενος από ένα «δεύτερης» κλάσης υπουργείο, ο Υπουργός του οποίου όταν μετακινείται σε οποιαδήποτε άλλο υπουργείο «αναβαθμίζεται». Δυστυχώς αυτή η τελείως ανορθολογική κατάσταση είναι διαχρονική, έχοντας συμβάλει σημαντικά, μαζί με όλα τα δομικά προβλήματα της, στη σημαντική υποβάθμιση του αγροτικού τομέα.  

Αντί λοιπόν η Γεωργία και το Υπουργείο που την υποστηρίζει να βρίσκεται σε μία από τις πρώτες θέσεις  σε ό,τι αφορά τη συγκέντρωση του ενδιαφέροντος από την Πολιτεία, είναι στην πιο «υποβαθμισμένη» τελευταία θέση. Ας ευχηθούμε ότι ένα από τα μαθήματα της πανδημίας, που φέρει πολύ ψηλά στην ατζέντα τα θέματα της επισιτιστικής επάρκειας και ασφάλειας των τροφίμων, να αποτελέσει μια σοβαρή αφορμή για αλλαγή πλεύσης σε ό,τι αφορά τη στήριξη της Γεωργίας της χώρας.

* Γεωπόνος, Δρ Εδαφολογίας, πρ. Τακτικός Ερευνητής και Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών και Κτηνοτροφικών Φυτών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ – Συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ με αναλύσεις για θέματα περιβάλλοντος & αγροτικής ανάπτυξης

More in Γεωργία
Comments
Ένας σχολιασμός του ανασχηματισμού από μία άλλη σκοπιά

Ένας σχολιασμός του ανασχηματισμού από μία άλλη σκοπιά

Του Χρίστου Τσαντήλα*

Από τις 5-1-2021 έχει διαμορφωθεί μία νέα κυβερνητική σύνθεση, ύστερα από τον ανασχηματισμό, για τον οποίο έχουν αρχίσει και θα συνεχισθούν οι αναλύσεις, οι αξιολογήσεις και οι κάθε είδους σχολιασμοί από δημοσιογραφικούς και κυρίως πολιτικούς κύκλους. Με το σημείωμα αυτό θα ήθελα να καταθέσω ένα σχολιασμό διαφορετικό, που αναδεικνύει με τον πιο επίσημο τρόπο το πώς αξιολογούν τον τομέα της Γεωργίας σχεδόν το σύνολο των ΜΜΕ. Αναφέρονται, λοιπόν, στην «αναβάθμιση» του πρώην πλέον Υπουργού Γεωργίας, ο οποίος μετακόμισε στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ο τομέας, συνεπώς, που αντιπροσωπεύει το Υπουργείο Γεωργίας, είναι υποδεέστερος σε σχέση με όλους τους άλλους τομείς. Νομίζω ότι με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το γεγονός αυτό αποδεικνύει το τεράστιο λάθος που διαχρονικά διαπράττουν όλες οι δυνάμεις και κυρίως οι πολιτικές, από τις οποίες εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η ανάπτυξη της χώρας και της οικονομίας της.

Κατώτερος λοιπόν όλων των άλλων, ο αγροτικός τομέας και όποιος τον υπηρετεί είναι «υποβαθμισμένος» και «αναβαθμίζεται», όταν μετακινείται σε άλλο τομέα. Είναι όμως έτσι; Είναι ο ρόλος που έπαιξε και παίζει αυτός ο τομέας υποδεέστερος των άλλων στη διαδρομή αυτής της χώρας και διεθνώς; Ας δούμε λοιπόν ενδεικτικά ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία για να αντιληφθούμε το μέγεθος αυτής πλάνης που, μαζί με πολλούς άλλους σοβαρούς λόγους, συνέβαλε στο να φθάσει η χώρα σε αυτό το όχι και τόσο κολακευτικό σημείο που βρίσκεται σήμερα.

Ας αρχίσουμε με μια ματιά στο διεθνές στερέωμα για τη σημασία της Γεωργίας στη διατροφή του παγκόσμιου πληθυσμού, για να πάρουμε μια πρώτη ιδέα για τη σημασία της Γεωργίας. Σημειώνεται ότι, όταν ξέσπασε η σε εξέλιξη πανδημία, δύο ήταν οι πιο μεγάλοι κίνδυνοι για την ανθρωπότητα, η επισιτιστική (αν)επάρκεια και η (αν)ασφάλεια τροφίμων. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), 800 εκ. άνθρωποι στον κόσμο υποσιτίζονται (το ποσοστό αυτό στην Αφρική αγγίζει το 30%) και οι ανάγκες σε διατροφικά αγαθά θα αυξηθεί κατά 60% μέχρι το 2050, οπότε ο πληθυσμός της γης θα είναι 9,7 δισεκατομμύρια. Ακόμη σημειώνεται ότι 9 εκ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα, το 1/3 των οποίων είναι παιδιά. Βέβαια δεν πρέπει να αγνοούμε το γεγονός ότι επί δέκα χιλιετίες που υφίσταται αγροτική παραγωγή, η Γεωργία παράγει επαρκή τρόφιμα για τη διατροφή όλου του πλανήτη.

Όμως, ας δούμε πιο συγκεκριμένα τι προσφέρει στη χώρα μας η Γεωργία, αυτός ο τομέας  που το Υπουργείο που τον εκπροσωπεί θεωρείται «υποδεέστερο». Το 1981, όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στην ΕΟΚ, η γεωργική παραγωγή συμμετείχε στο ΑΕΠ της χώρας σε ποσοστό 25% και απασχολούσε το 30% του εργατικού δυναμικού. Σταδιακά αυτά τα ποσοστά υποχώρησαν, φθάνοντας σήμερα στο 4% του ΑΕΠ και στο 12% της απασχόλησης του εργατικού δυναμικού. Δηλαδή παρά τις ουσιαστικές δομικές αδυναμίες της ελληνικής γεωργίας (μικρός κλήρος, αναποτελεσματική οργάνωση, χαμηλό τεχνολογικό επίπεδο, περιορισμένη τεχνογνωσία, χαμηλή μεταποιητική προστιθέμενη αξία, μικρό ποσοστό νέων που απασχολούνται στη γεωργία, ανεπαρκής εκπαίδευση παραγωγών, αδύναμο branding, υποτυπώδης αγροτική έρευνα), ο τομέας αυτός εξακολουθεί να συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της χώρας. Στην περίοδο της οικονομικής κρίσης η ελληνική γεωργία επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή και επηρεάσθηκε ελάχιστα σε σχέση με τους άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, σημειώνοντας αύξηση του ποσοστού της προστιθέμενης αξίας της. Το γεωργικό επιχειρηματικό εισόδημα δε, παρέμεινε σταθερό με ελάχιστη βελτίωση, δείχνοντας ότι η πρωτογενής παραγωγή παρουσίασε αξιοσημείωτη αντοχή και ανελαστικότητα, κάτι που αναμένεται να συμβεί και με τη σημερινή κρίση λόγω της πανδημίας. Αλήθεια ποιος άλλος τομέας της οικονομίας επέδειξε ανάλογα χαρακτηριστικά;

Ενώ λοιπόν από τα παραπάνω ενδεικτικά αναφερόμενα για τη σημασία της Γεωργίας στη χώρα μας θα έπρεπε αυτή να αξιολογείται ως υψηλή, κατέχοντας κουρφαία θέση σε επίπεδο προτεραιοτήτων και σε κάθε περίπτωση να βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος του πολιτικού μας συστήματος, έχει «καταδικασθεί» να είναι ένας «υποβαθμισμένος» τομέας, υποστηριζόμενος από ένα «δεύτερης» κλάσης υπουργείο, ο Υπουργός του οποίου όταν μετακινείται σε οποιαδήποτε άλλο υπουργείο «αναβαθμίζεται». Δυστυχώς αυτή η τελείως ανορθολογική κατάσταση είναι διαχρονική, έχοντας συμβάλει σημαντικά, μαζί με όλα τα δομικά προβλήματα της, στη σημαντική υποβάθμιση του αγροτικού τομέα.  

Αντί λοιπόν η Γεωργία και το Υπουργείο που την υποστηρίζει να βρίσκεται σε μία από τις πρώτες θέσεις  σε ό,τι αφορά τη συγκέντρωση του ενδιαφέροντος από την Πολιτεία, είναι στην πιο «υποβαθμισμένη» τελευταία θέση. Ας ευχηθούμε ότι ένα από τα μαθήματα της πανδημίας, που φέρει πολύ ψηλά στην ατζέντα τα θέματα της επισιτιστικής επάρκειας και ασφάλειας των τροφίμων, να αποτελέσει μια σοβαρή αφορμή για αλλαγή πλεύσης σε ό,τι αφορά τη στήριξη της Γεωργίας της χώρας.

* Γεωπόνος, Δρ Εδαφολογίας, πρ. Τακτικός Ερευνητής και Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών και Κτηνοτροφικών Φυτών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ – Συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ με αναλύσεις για θέματα περιβάλλοντος & αγροτικής ανάπτυξης

More in Γεωργία
Comments