Ηλιούπολη: ένα έγκλημα που ξεκίνησε από το 2013

Ηλιούπολη: ένα έγκλημα που ξεκίνησε από το 2013

Μία νεαρή κοπέλα από την Ηλιούπολη, θύμα σωματεμπορίας, κατάφερε να ξεφύγει από τον αστυνομικό που την εξέδιδε και αναζήτησε την προστασία της Πολιτείας. Σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, θα διαβάζαμε για την αρωγή της Πολιτείας στο θύμα. Θα διαβάζαμε για την συνδρομή που της παρασχέθηκε. Όχι όμως στην Ελλάδα της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του Χρυσοχοϊδη.

Όπως κατήγγειλαν οι δικηγόροι του θύματος, Αντωνία Λεγάκη και Γιάννης Μυκονιάτης, από την στιγμή που η κοπέλα βρέθηκε στα χέρια της Αστυνομίας, δεν τους επιτράπηκε ουδεμία επικοινωνία μαζί της. Το θύμα στερήθηκε παντελώς την δυνατότητα νομικής υποστήριξης ενώ την ανέλαβαν αποκλειστικά οι αστυνομικές αρχές, δηλαδή οι συνάδελφοι του φερόμενου ως δράστη.

Ο ξεσηκωμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανάγκασε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να εκδώσει μια απαράδεκτη ανακοίνωση που αντί να δίνει επαρκείς εξηγήσεις, κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα και παραπέμπει σε άλλες εποχές.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση αυτή, το θύμα στερήθηκε νομικής συμπαράστασης διότι "σύμφωνα με τα οριζόμενα του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που δεν προβλέπει παρουσία συνηγόρου κατά την εξέταση μάρτυρα".  Φυσικά, δεν πρόκειται απλά για μία μάρτυρα αλλά για το θύμα του εγκλήματος. Το θύμα που, εφόσον είχε έγκαιρη πρόσβαση σε νομικές συμβουλές, θα είχε ήδη αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου και θα διενεργούσε διαδικαστικές πράξεις διά του συνηγόρου της.  

Σημειωτέον ότι η ανακοίνωση αυτή δεν έχει δημοσιευθεί στον ιστότοπο της Ελληνικής Αστυνομίας παρά μόνο στον ιστότοπο του Υπ.Προ.Πο.

Ουσιαστικά, η ανακοίνωση του Υπ.Προ.Πο. παίζει το ρόλο ενός media kit προς φιλοκυβερνητικούς ώστε να έχουν υλικό να αναπαράγουν. Ένα δημόσιο non paper με οδηγίες για damage control.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η Αστυνομία είναι το εξής: Γιατί το θύμα σωματεμπορίας δεν είχε από την πρώτη στιγμή δίπλα της συνήγορο να την συμβουλέψει, ιδίως για το δικαίωμά της για παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας που την καθιστά διάδικο?

Πώς γίνεται το άρθρο 12 παρ. 2 της οδηγίας 2011/36/ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και για την προστασία των θυμάτων της να προβλέπει ότι "τα θύματα εμπορίας ανθρώπων έχουν πρόσβαση χωρίς καθυστέρηση σε νομικές συμβουλές" και παρόλα αυτά το Υπ.Προ.Πο. όχι απλά να μην το τηρεί αλλά να εκδίδει και ανακοίνωση αυτοθαυμασμού διότι τα πάντα εν σοφία εποίησε?

Όπως θα δούμε, η ρίζα του κακού φτάνει στην Κυβέρνηση Σαμαρά και στον Υπουργό Δικαιοσύνης Αθανασίου το 2013 που κατά την ενσωμάτωση της ανωτέρω ευρωπαϊκής οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο "ξέχασαν" να συμπεριλάβουν την ρύθμιση για την άμεση πρόσβαση του θύματος σε νομικές συμβουλές με αποτέλεσμα να μπορεί σήμερα ο Χρυσοχοϊδης να κουνάει το δάκτυλο στην κοινωνία.

Ας τα πάρουμε από την αρχή.

Το θύμα ενός εγκλήματος, οποιουδήποτε εγκλήματος, για να ενεργοποιήσει μια σειρά από δικαιώματα πρέπει να αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου. Την ιδιότητα αυτή την αποκτά με την "δήλωση προς υποστήριξη της κατηγορίας". Είναι αυτό που λέγαμε με τον παλιό Κώδικα Ποινικής Δικονομίας "πολιτική αγωγή". Από την στιγμή εκείνη και ύστερα, δεν είναι απλά μάρτυρας αλλά έχει όλες τις δικονομικές δυνατότητες που του παρέχει ο ΚΠΔ με κυριότερη την παράσταση με συνήγορο. Πώς όμως μπορεί να τα γνωρίζει αυτά ένας πολίτης που δεν έχει νομική κατάρτιση? Η απάντηση είναι πως μόνο εφόσον επικοινωνήσει με τον συνήγορο του και τον συμβουλευτεί μπορεί να ενημερωθεί υπεύθυνα ώστε να είναι βέβαιος ότι θα ασκήσει τα δικαιώματα που του παρέχει ο νόμος. Όταν δεν υπάρχει πίεση χρόνου και ένας δράστης να καραδοκεί, αυτή η επικοινωνία με τον συνήγορο είναι η κανονική διαδικασία.

Τί γίνεται όμως σε περιπτώσεις όπως της Ηλιούπολης? Η διαφορά με τις "κανονικές" περιπτώσεις είναι ότι το θύμα έχει ανάγκη για άμεση βοήθεια. Δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει χρόνο. Πρέπει να εξασφαλίσει ότι έχει ξεφύγει απο τον δράστη και δεν κινδυνεύει να πέσει εκ νέου στα χέρια του ή να γίνει θύμα της εκδικητικότητάς του. Ο μόνος τρόπος για να πληροφορηθεί το θύμα τα δικαιώματά του είναι να του παρασχεθούν άμεσα νομικές συμβουλές. Πώς αλλιώς θα μπορούσε ένα βασανισμένο νεαρό κορίτσι, που μόλις γλίτωσε από τον βασανιστή του, να ξέρει ότι πρέπει να δηλώσει "παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας" ώστε να αποκτησει την ιδιότητα του διαδίκου?

Την επείγουσα ανάγκη στην οποία μπορεί να βρεθεί το θύμα σωματεμπορίας διαπιστωσε η οδηγία 2011/36/ΕΕ και για αυτό στο άρθρο 12 παρ. 2 προβλέπει την άμεση πρόσβαση του θύματος σε νομικές συμβουλές. Και φυσικά, τις νομικές συμβουλές δεν μπορεί να τις παράσχει στο θύμα η Αστυνομία. Ιδίως όταν ο φερόμενος ως δράστης είναι συνάδελφός τους. Το δε Υπ.Προ.Πο., όχι απλά δεν το αποκρύπτει, αλλά εντελώς ξεδιάντροπα το ομολογεί ότι το θύμα δεν είχε πρόσβαση σε νομικές συμβουλές αλλά ούτε και διευκόλυνε τέτοια πρόσβαση.

Και εδώ ξεκινάνε κάποια πολύ περίεργα ζητήματα, που ανάγονται στο 2013 και στην κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου, να βγαίνουν στην επιφάνεια.

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες δεν ισχύουν αυτοδίκαια. Πρέπει να ενσωματωθούν στο ελληνικό δίκαι. Η οδηγία 2011/36/ΕΕ ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με τον Ν. 4198/2013 τον οποίο έφερε ο τότε Υπουργός Δικαιοσύνης Χ. Αθανασίου. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το άρθρο 4 του Ν. 4198/2013 ενσωμάτωνε το αρθρο 12 της οδηγίας περί πρόσβασης του θύματος σε νομικές συμβουλές.

Περαιτέρω, στην αιτιολογική έκθεση γίνεται παραδοχή ότι υπάρχουν κενά στην νομική αρωγή των θυμάτων που τάχα θα επέλυε το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.

Πλην όμως, ενώ υποτίθεται ότι το άρθρο 4 του Ν. 4198/2013 ενσωμάτωσε το άρθρο 12 της οδηγίας, ουδεμία αναφορά  στο ζήτημα της άμεσης πρόσβασης του θύματος σε νομικές συμβουλές γίνεται σε αυτό. Με απλά λόγια, η ρύθμιση αυτή ουδέποτε ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο. Η επιταγή της ευρωπαϊκής οδηγίας για νομικές συμβουλές στα θύματα σωματεμπορίας χάθηκε στην μετάφραση της κυβέρνησης Σαμαρά και του Υπ. Δικ. Αθανασίου.

Τα πράγματα χειροτερεύουν αν ανατρέξουμε στην συζήτηση στη Βουλή για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.

Έλεγε με καμάρι ο Βουλευτής της ΝΔ Βασίλειος - Νικόλαος Υψηλάντης: "Κατά τη διάρκεια της έρευνας και της ποινικής διαδικασίας,  τα θύματα πρέπει να τυγχάνουν της δέουσας προστασίας, η οποία περιλαμβάνει την πρόσβαση σε νομική συνδρομή και εκπροσώπηση δωρεάν εφόσον χρειάζεται".

Ενδιαφέρουσα ήταν η ομιλία του Μάκη Βορίδη που φάνηκε να τον απασχολεί ότι "θίγονται υπερβολικά τα δικαιώματα των κατηγορουμένων".

Η Βουλετής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασιλική Κατριβάνου είχε επισημάνει έγκαιρα ότι "τα θύματα εμπορίας ανθρώπων θα πρέπει να έχουν πρόσβαση άμεσα και δωρεάν σε νομικό συμπαραστάτη και για τη νομική εκπροσώπηση και για την απαίτηση αποζημίωσης. Αυτόδενπροβλέπεται από την ισχύουσα  νομοθεσία".

Και τελικά?

Τελικά, με ευθύνη της Κυβέρνησης Σαμαρά, η ευρωπαϊκή οδηγία δεν ενσωματώθηκε πλήρως. Οι αρχές δεν έχουν υποχρέωση να παρέχουν στα θύματα άμεση πρόσβαση σε νομικές συμβουλές. Θα πρέπει το θύμα να κάνει στην άκρη τα τραύματά του και να βρεί κάποιο τρόπο να επικοινωνήσει με συνήγορο.

Αυτή είναι η Ελλάδα των ΜένουμεΕυρώπη. Αυτή είναι η Ελλάδα της δήθεν ευρωπαϊκής Νέας Δημοκρατίας. Αυτοί έβγαιναν στα κάγκελα και έλεγαν ότι κράτησαν την Ελλάδα στην Ευρώπη. Αυτοί που λένε στα θύματα να κόψουν τον λαιμό τους.

More in Ηλιούπολη
Comments
Ηλιούπολη: ένα έγκλημα που ξεκίνησε από το 2013

Ηλιούπολη: ένα έγκλημα που ξεκίνησε από το 2013

Μία νεαρή κοπέλα από την Ηλιούπολη, θύμα σωματεμπορίας, κατάφερε να ξεφύγει από τον αστυνομικό που την εξέδιδε και αναζήτησε την προστασία της Πολιτείας. Σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, θα διαβάζαμε για την αρωγή της Πολιτείας στο θύμα. Θα διαβάζαμε για την συνδρομή που της παρασχέθηκε. Όχι όμως στην Ελλάδα της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του Χρυσοχοϊδη.

Όπως κατήγγειλαν οι δικηγόροι του θύματος, Αντωνία Λεγάκη και Γιάννης Μυκονιάτης, από την στιγμή που η κοπέλα βρέθηκε στα χέρια της Αστυνομίας, δεν τους επιτράπηκε ουδεμία επικοινωνία μαζί της. Το θύμα στερήθηκε παντελώς την δυνατότητα νομικής υποστήριξης ενώ την ανέλαβαν αποκλειστικά οι αστυνομικές αρχές, δηλαδή οι συνάδελφοι του φερόμενου ως δράστη.

Ο ξεσηκωμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανάγκασε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να εκδώσει μια απαράδεκτη ανακοίνωση που αντί να δίνει επαρκείς εξηγήσεις, κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα και παραπέμπει σε άλλες εποχές.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση αυτή, το θύμα στερήθηκε νομικής συμπαράστασης διότι "σύμφωνα με τα οριζόμενα του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που δεν προβλέπει παρουσία συνηγόρου κατά την εξέταση μάρτυρα".  Φυσικά, δεν πρόκειται απλά για μία μάρτυρα αλλά για το θύμα του εγκλήματος. Το θύμα που, εφόσον είχε έγκαιρη πρόσβαση σε νομικές συμβουλές, θα είχε ήδη αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου και θα διενεργούσε διαδικαστικές πράξεις διά του συνηγόρου της.  

Σημειωτέον ότι η ανακοίνωση αυτή δεν έχει δημοσιευθεί στον ιστότοπο της Ελληνικής Αστυνομίας παρά μόνο στον ιστότοπο του Υπ.Προ.Πο.

Ουσιαστικά, η ανακοίνωση του Υπ.Προ.Πο. παίζει το ρόλο ενός media kit προς φιλοκυβερνητικούς ώστε να έχουν υλικό να αναπαράγουν. Ένα δημόσιο non paper με οδηγίες για damage control.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η Αστυνομία είναι το εξής: Γιατί το θύμα σωματεμπορίας δεν είχε από την πρώτη στιγμή δίπλα της συνήγορο να την συμβουλέψει, ιδίως για το δικαίωμά της για παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας που την καθιστά διάδικο?

Πώς γίνεται το άρθρο 12 παρ. 2 της οδηγίας 2011/36/ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και για την προστασία των θυμάτων της να προβλέπει ότι "τα θύματα εμπορίας ανθρώπων έχουν πρόσβαση χωρίς καθυστέρηση σε νομικές συμβουλές" και παρόλα αυτά το Υπ.Προ.Πο. όχι απλά να μην το τηρεί αλλά να εκδίδει και ανακοίνωση αυτοθαυμασμού διότι τα πάντα εν σοφία εποίησε?

Όπως θα δούμε, η ρίζα του κακού φτάνει στην Κυβέρνηση Σαμαρά και στον Υπουργό Δικαιοσύνης Αθανασίου το 2013 που κατά την ενσωμάτωση της ανωτέρω ευρωπαϊκής οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο "ξέχασαν" να συμπεριλάβουν την ρύθμιση για την άμεση πρόσβαση του θύματος σε νομικές συμβουλές με αποτέλεσμα να μπορεί σήμερα ο Χρυσοχοϊδης να κουνάει το δάκτυλο στην κοινωνία.

Ας τα πάρουμε από την αρχή.

Το θύμα ενός εγκλήματος, οποιουδήποτε εγκλήματος, για να ενεργοποιήσει μια σειρά από δικαιώματα πρέπει να αποκτήσει την ιδιότητα του διαδίκου. Την ιδιότητα αυτή την αποκτά με την "δήλωση προς υποστήριξη της κατηγορίας". Είναι αυτό που λέγαμε με τον παλιό Κώδικα Ποινικής Δικονομίας "πολιτική αγωγή". Από την στιγμή εκείνη και ύστερα, δεν είναι απλά μάρτυρας αλλά έχει όλες τις δικονομικές δυνατότητες που του παρέχει ο ΚΠΔ με κυριότερη την παράσταση με συνήγορο. Πώς όμως μπορεί να τα γνωρίζει αυτά ένας πολίτης που δεν έχει νομική κατάρτιση? Η απάντηση είναι πως μόνο εφόσον επικοινωνήσει με τον συνήγορο του και τον συμβουλευτεί μπορεί να ενημερωθεί υπεύθυνα ώστε να είναι βέβαιος ότι θα ασκήσει τα δικαιώματα που του παρέχει ο νόμος. Όταν δεν υπάρχει πίεση χρόνου και ένας δράστης να καραδοκεί, αυτή η επικοινωνία με τον συνήγορο είναι η κανονική διαδικασία.

Τί γίνεται όμως σε περιπτώσεις όπως της Ηλιούπολης? Η διαφορά με τις "κανονικές" περιπτώσεις είναι ότι το θύμα έχει ανάγκη για άμεση βοήθεια. Δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει χρόνο. Πρέπει να εξασφαλίσει ότι έχει ξεφύγει απο τον δράστη και δεν κινδυνεύει να πέσει εκ νέου στα χέρια του ή να γίνει θύμα της εκδικητικότητάς του. Ο μόνος τρόπος για να πληροφορηθεί το θύμα τα δικαιώματά του είναι να του παρασχεθούν άμεσα νομικές συμβουλές. Πώς αλλιώς θα μπορούσε ένα βασανισμένο νεαρό κορίτσι, που μόλις γλίτωσε από τον βασανιστή του, να ξέρει ότι πρέπει να δηλώσει "παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας" ώστε να αποκτησει την ιδιότητα του διαδίκου?

Την επείγουσα ανάγκη στην οποία μπορεί να βρεθεί το θύμα σωματεμπορίας διαπιστωσε η οδηγία 2011/36/ΕΕ και για αυτό στο άρθρο 12 παρ. 2 προβλέπει την άμεση πρόσβαση του θύματος σε νομικές συμβουλές. Και φυσικά, τις νομικές συμβουλές δεν μπορεί να τις παράσχει στο θύμα η Αστυνομία. Ιδίως όταν ο φερόμενος ως δράστης είναι συνάδελφός τους. Το δε Υπ.Προ.Πο., όχι απλά δεν το αποκρύπτει, αλλά εντελώς ξεδιάντροπα το ομολογεί ότι το θύμα δεν είχε πρόσβαση σε νομικές συμβουλές αλλά ούτε και διευκόλυνε τέτοια πρόσβαση.

Και εδώ ξεκινάνε κάποια πολύ περίεργα ζητήματα, που ανάγονται στο 2013 και στην κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου, να βγαίνουν στην επιφάνεια.

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες δεν ισχύουν αυτοδίκαια. Πρέπει να ενσωματωθούν στο ελληνικό δίκαι. Η οδηγία 2011/36/ΕΕ ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με τον Ν. 4198/2013 τον οποίο έφερε ο τότε Υπουργός Δικαιοσύνης Χ. Αθανασίου. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το άρθρο 4 του Ν. 4198/2013 ενσωμάτωνε το αρθρο 12 της οδηγίας περί πρόσβασης του θύματος σε νομικές συμβουλές.

Περαιτέρω, στην αιτιολογική έκθεση γίνεται παραδοχή ότι υπάρχουν κενά στην νομική αρωγή των θυμάτων που τάχα θα επέλυε το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.

Πλην όμως, ενώ υποτίθεται ότι το άρθρο 4 του Ν. 4198/2013 ενσωμάτωσε το άρθρο 12 της οδηγίας, ουδεμία αναφορά  στο ζήτημα της άμεσης πρόσβασης του θύματος σε νομικές συμβουλές γίνεται σε αυτό. Με απλά λόγια, η ρύθμιση αυτή ουδέποτε ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο. Η επιταγή της ευρωπαϊκής οδηγίας για νομικές συμβουλές στα θύματα σωματεμπορίας χάθηκε στην μετάφραση της κυβέρνησης Σαμαρά και του Υπ. Δικ. Αθανασίου.

Τα πράγματα χειροτερεύουν αν ανατρέξουμε στην συζήτηση στη Βουλή για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.

Έλεγε με καμάρι ο Βουλευτής της ΝΔ Βασίλειος - Νικόλαος Υψηλάντης: "Κατά τη διάρκεια της έρευνας και της ποινικής διαδικασίας,  τα θύματα πρέπει να τυγχάνουν της δέουσας προστασίας, η οποία περιλαμβάνει την πρόσβαση σε νομική συνδρομή και εκπροσώπηση δωρεάν εφόσον χρειάζεται".

Ενδιαφέρουσα ήταν η ομιλία του Μάκη Βορίδη που φάνηκε να τον απασχολεί ότι "θίγονται υπερβολικά τα δικαιώματα των κατηγορουμένων".

Η Βουλετής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασιλική Κατριβάνου είχε επισημάνει έγκαιρα ότι "τα θύματα εμπορίας ανθρώπων θα πρέπει να έχουν πρόσβαση άμεσα και δωρεάν σε νομικό συμπαραστάτη και για τη νομική εκπροσώπηση και για την απαίτηση αποζημίωσης. Αυτόδενπροβλέπεται από την ισχύουσα  νομοθεσία".

Και τελικά?

Τελικά, με ευθύνη της Κυβέρνησης Σαμαρά, η ευρωπαϊκή οδηγία δεν ενσωματώθηκε πλήρως. Οι αρχές δεν έχουν υποχρέωση να παρέχουν στα θύματα άμεση πρόσβαση σε νομικές συμβουλές. Θα πρέπει το θύμα να κάνει στην άκρη τα τραύματά του και να βρεί κάποιο τρόπο να επικοινωνήσει με συνήγορο.

Αυτή είναι η Ελλάδα των ΜένουμεΕυρώπη. Αυτή είναι η Ελλάδα της δήθεν ευρωπαϊκής Νέας Δημοκρατίας. Αυτοί έβγαιναν στα κάγκελα και έλεγαν ότι κράτησαν την Ελλάδα στην Ευρώπη. Αυτοί που λένε στα θύματα να κόψουν τον λαιμό τους.

More in Ηλιούπολη
Comments