Η κοινωνική βαρβαρότητα
ως συντεταγμένη ιδεολογικο-πολιτική αντιπαράθεση

Η κοινωνική βαρβαρότητα ως συντεταγμένη ιδεολογικο-πολιτική αντιπαράθεση

O φόνος της νεαρής γυναίκας από τον σύζυγό της, σε φυσιολογικές συνθήκες θα ήταν μια αποτρόπαια πράξη, που θα προκαλούσε την οργή μας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, άλλωστε, καθε πολιτικολογία σε συνθήκες ομαλότητας περισσεύει, αφού δεν είναι οι ιδεολογικές επιλογές των φονέων εκείνες που συνιστούν επαρκή επεξηγηματικά στοιχεία των κινήτρων και των σκοπών που οδήγησαν τους δράστες στην κτηνωδία αφαίρεσης μιας ζωής. Σε άλλα πεδία αναζητούνται τα αίτια αυτής της βιαιότητας, με μεγάλη πιθανότητα να κείνται εντός του πεδίου των ανθρώπινων παθών. Και φυσικά στα πάθη οι πολιτικές αντιπαραθέσεις έχουν συμμετοχή, αλλά -όπως ανέφερα- σε συνθήκες ομαλότητας, πάντα δευτερεύουσα.

Η καταιγίδα των σχολίων σχετικά με τη δολοφονία της νέας γυναίκας, όμως, έχει αποκαλύψει μία μη αναμενόμενη εκτροπή του δημόσιου διαλόγου σε σκληρούς πολιτικούς διαξιφισμούς, κατ’ αρχάς χωρίς κάποια πειστική εξήγηση του γεγονότος. Πώς και γιατί γίνεται ένας αποτρόπαιος φόνος μιας γυναίκας πρόσφορο πεδίο για πολιτικές διαπιστώσεις;

Υπάρχουν, πιστεύω, βασικά δύο εξηγήσεις:

- Η πρώτη είναι ότι η ελληνική κοινωνία έχει διαβεί το Ρουβίκωνα των παραδοσιακών συνεκτικών στοιχείων του πληθυσμού της (γλώσσα, θρησκεία, παραδόσεις, κοινή αίσθηση ιστορικών και πολιτισμικών καταβολών κ.λπ.) και τείνει να καταστεί χώρα με τόσο διχασμένους ανάμεσά τους πολίτες (ταξικά, εισοδηματικά, κοινωνικά, σε τελευταία ανάλυση πολιτικά), ώστε τα πάντα να βιώνονται με προσληπτικά ανακλαστικά μιας εμφύλιας διαμάχης. Δεν έχει σημασία εδώ να αναζητηθούν τα αίτια γι’ αυτό, αφού -εφ’ όσον αυτό ισχύει- η θεραπευτική παρεμβατική υποχρέωση της πολιτικής ηγεσίας προς κατασίγαση των παθών τέτοιου βάθους και έντασης προηγείται οποιασδήποτε άλλης συζήτησης και θα έπρεπε να έχει ήδη ξεκινήσει. Αντ’ αυτού, νέα διχαστικά επιχειρήματα από μεριάς της εγχώριας πολιτικής ελίτ πέφτουν στο τραπέζι, που με τον τρόπο αυτό οδηγεί τους πολίτες σε κατάσταση τυφλής αντιπαράθεσης ανάμεσά τους, ακόμη και για ασήμαντες υποθέσεις, στο πλαίσιο μιας παγιωμένης αλληλοσφαγιαστικής κουλτούρας δημόσιου λόγου.

- Η δεύτερη εξήγηση είναι ότι η σημερινή ελληνική κοινωνία έχει γίνει τόσο άγονη σε επίπεδο παραγωγής πρωτογενούς ιδεολογικού και κατ’ ακολουθίαν πολιτικού λόγου, ώστε να ιδεολογικοποιούνται τα πάντα, σαν μια συλλογική πνευματική πρακτική τεχνικής αναπνοής, για να αισθάνεται ο πολίτης με πλασματικό τρόπο ότι το πολίτευμα ζει (αν και κατά βάση ευρισκόμενο σε δημοκρατικής διασωλήνωσης μέσω κοινωνικών δικτύων) και λειτουργεί.

Προφανώς και οι δύο εξηγήσεις είναι επικίνδυνες για τη δημοκρατία, ως το πολίτευμα των ισοτίμων ανάμεσά τους ανθρώπων που διηνεκώς συνομιλούν, κι αν τυχόν σταματήσουν η σιωπή διακόπτει αυτομάτως και τις πολιτικές λειτουργίες. Άλλωστε τόσος θόρυβος ανάμεσά μας για την οποία διαφωνία μας, ισοδυναμεί τελικά με τη σιωπή της απόλυτης ασυνεννοησίας.

Υπάρχει και μια τρίτη εκδοχή-εξήγηση: Να ισχύουν και οι δύο προηγούμενες! Η χείριστη εκδοχή!

Κι αυτό -ο μη γένοιτο- θα είναι η τυπική επικύρωση του γεγονότος ότι οι κοινωνικές (δηλαδή οι γνήσια πολιτικές) αντιθέσεις έχουν φθάσει να είναι τόσο αναντίστοιχες με πολιτεύματα που διατείνονται ότι υπηρετούν τη δημοκρατία με όρους ισότητας των πολιτών μεταξύ τους και σε συνθήκες ουσιαστικής πολιτικής αντιπροσώπευσης τους από τις πολιτικές ηγεσίες, ώστε η δημοκρατική εκτροπή να έχει ήδη ωριμάσει και να επαπειλείται τυφλή σύγκρουση.

Επειδή, όμως, οι πολιτικές ελίτ ως όρο επιβίωσής τους αυτοπροβάλλονται με πρόδηλο σκοπό την παράταση της παραμονής τους στην εξουσία ή την ανάληψή της, η πολιτική τάξη καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες να υποβαθμίσει τόσο το βάθος όσο και τις πιθανές συνέπειες αυτού του ακήρυχτου εμφύλιου που οι ίδιες έχουν ανεχτεί -αν όχι επιβάλλει- μεταθέτοντας τα πραγματικά αίτια και τις αφορμές του επικίνδυνου φαινομένου.

Μας προσφέρονται σήμερα στην Ελλάδα (αλλά νομίζω και ευρύτερα) δύο εναλλακτικές εξηγήσεις για τη εγκληματικά διχαστική δημοκρατική δυστοπία που βιώνουμε:

-Ευθύνεται η αντιπολίτευση που υπερβάλλει και διεκτραγωδεί υπέρ το δέον την κοινωνική πραγματικότητα, και

-Συντρέχουν οι ταξικές προϋποθέσεις προς τούτο.

Εδώ ο καθένας μας επιλέγει από το τί πείθεται! Μετράει, εδώ, ως βασικό και καταλυτικό στοιχείο διαμόρφωσης του παρόντος πολιτικού σκηνικού ο τρόπος ενάσκησης της αντιπολίτευσης, ή επικρατεί η αντίδραση μαζικά διευρυμένων προς την εξαθλίωση κοινωνικών στρωμάτων τα τελευταία 20 χρόνια, κυρίως προερχομένων από τη λεγόμενη μεσαία τάξη, στο πλαίσιο της μεγαλύτερης στην ιστορία σε περίοδο ειρήνης ανακατανομής του πλούτου προς όφελος των ελίτ κάθε λογής;

Και πιστεύω ότι ανάλογα με την επιλογή του αυτή καθένας μας αναλαμβάνει εξατομικευμένα και το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί για τη συμβολή του στον εγκάρσιο διχασμό ανάμεσά μας.

More in Κοινωνία
Comments
Η κοινωνική βαρβαρότητα
ως συντεταγμένη ιδεολογικο-πολιτική αντιπαράθεση

Η κοινωνική βαρβαρότητα ως συντεταγμένη ιδεολογικο-πολιτική αντιπαράθεση

O φόνος της νεαρής γυναίκας από τον σύζυγό της, σε φυσιολογικές συνθήκες θα ήταν μια αποτρόπαια πράξη, που θα προκαλούσε την οργή μας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, άλλωστε, καθε πολιτικολογία σε συνθήκες ομαλότητας περισσεύει, αφού δεν είναι οι ιδεολογικές επιλογές των φονέων εκείνες που συνιστούν επαρκή επεξηγηματικά στοιχεία των κινήτρων και των σκοπών που οδήγησαν τους δράστες στην κτηνωδία αφαίρεσης μιας ζωής. Σε άλλα πεδία αναζητούνται τα αίτια αυτής της βιαιότητας, με μεγάλη πιθανότητα να κείνται εντός του πεδίου των ανθρώπινων παθών. Και φυσικά στα πάθη οι πολιτικές αντιπαραθέσεις έχουν συμμετοχή, αλλά -όπως ανέφερα- σε συνθήκες ομαλότητας, πάντα δευτερεύουσα.

Η καταιγίδα των σχολίων σχετικά με τη δολοφονία της νέας γυναίκας, όμως, έχει αποκαλύψει μία μη αναμενόμενη εκτροπή του δημόσιου διαλόγου σε σκληρούς πολιτικούς διαξιφισμούς, κατ’ αρχάς χωρίς κάποια πειστική εξήγηση του γεγονότος. Πώς και γιατί γίνεται ένας αποτρόπαιος φόνος μιας γυναίκας πρόσφορο πεδίο για πολιτικές διαπιστώσεις;

Υπάρχουν, πιστεύω, βασικά δύο εξηγήσεις:

- Η πρώτη είναι ότι η ελληνική κοινωνία έχει διαβεί το Ρουβίκωνα των παραδοσιακών συνεκτικών στοιχείων του πληθυσμού της (γλώσσα, θρησκεία, παραδόσεις, κοινή αίσθηση ιστορικών και πολιτισμικών καταβολών κ.λπ.) και τείνει να καταστεί χώρα με τόσο διχασμένους ανάμεσά τους πολίτες (ταξικά, εισοδηματικά, κοινωνικά, σε τελευταία ανάλυση πολιτικά), ώστε τα πάντα να βιώνονται με προσληπτικά ανακλαστικά μιας εμφύλιας διαμάχης. Δεν έχει σημασία εδώ να αναζητηθούν τα αίτια γι’ αυτό, αφού -εφ’ όσον αυτό ισχύει- η θεραπευτική παρεμβατική υποχρέωση της πολιτικής ηγεσίας προς κατασίγαση των παθών τέτοιου βάθους και έντασης προηγείται οποιασδήποτε άλλης συζήτησης και θα έπρεπε να έχει ήδη ξεκινήσει. Αντ’ αυτού, νέα διχαστικά επιχειρήματα από μεριάς της εγχώριας πολιτικής ελίτ πέφτουν στο τραπέζι, που με τον τρόπο αυτό οδηγεί τους πολίτες σε κατάσταση τυφλής αντιπαράθεσης ανάμεσά τους, ακόμη και για ασήμαντες υποθέσεις, στο πλαίσιο μιας παγιωμένης αλληλοσφαγιαστικής κουλτούρας δημόσιου λόγου.

- Η δεύτερη εξήγηση είναι ότι η σημερινή ελληνική κοινωνία έχει γίνει τόσο άγονη σε επίπεδο παραγωγής πρωτογενούς ιδεολογικού και κατ’ ακολουθίαν πολιτικού λόγου, ώστε να ιδεολογικοποιούνται τα πάντα, σαν μια συλλογική πνευματική πρακτική τεχνικής αναπνοής, για να αισθάνεται ο πολίτης με πλασματικό τρόπο ότι το πολίτευμα ζει (αν και κατά βάση ευρισκόμενο σε δημοκρατικής διασωλήνωσης μέσω κοινωνικών δικτύων) και λειτουργεί.

Προφανώς και οι δύο εξηγήσεις είναι επικίνδυνες για τη δημοκρατία, ως το πολίτευμα των ισοτίμων ανάμεσά τους ανθρώπων που διηνεκώς συνομιλούν, κι αν τυχόν σταματήσουν η σιωπή διακόπτει αυτομάτως και τις πολιτικές λειτουργίες. Άλλωστε τόσος θόρυβος ανάμεσά μας για την οποία διαφωνία μας, ισοδυναμεί τελικά με τη σιωπή της απόλυτης ασυνεννοησίας.

Υπάρχει και μια τρίτη εκδοχή-εξήγηση: Να ισχύουν και οι δύο προηγούμενες! Η χείριστη εκδοχή!

Κι αυτό -ο μη γένοιτο- θα είναι η τυπική επικύρωση του γεγονότος ότι οι κοινωνικές (δηλαδή οι γνήσια πολιτικές) αντιθέσεις έχουν φθάσει να είναι τόσο αναντίστοιχες με πολιτεύματα που διατείνονται ότι υπηρετούν τη δημοκρατία με όρους ισότητας των πολιτών μεταξύ τους και σε συνθήκες ουσιαστικής πολιτικής αντιπροσώπευσης τους από τις πολιτικές ηγεσίες, ώστε η δημοκρατική εκτροπή να έχει ήδη ωριμάσει και να επαπειλείται τυφλή σύγκρουση.

Επειδή, όμως, οι πολιτικές ελίτ ως όρο επιβίωσής τους αυτοπροβάλλονται με πρόδηλο σκοπό την παράταση της παραμονής τους στην εξουσία ή την ανάληψή της, η πολιτική τάξη καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες να υποβαθμίσει τόσο το βάθος όσο και τις πιθανές συνέπειες αυτού του ακήρυχτου εμφύλιου που οι ίδιες έχουν ανεχτεί -αν όχι επιβάλλει- μεταθέτοντας τα πραγματικά αίτια και τις αφορμές του επικίνδυνου φαινομένου.

Μας προσφέρονται σήμερα στην Ελλάδα (αλλά νομίζω και ευρύτερα) δύο εναλλακτικές εξηγήσεις για τη εγκληματικά διχαστική δημοκρατική δυστοπία που βιώνουμε:

-Ευθύνεται η αντιπολίτευση που υπερβάλλει και διεκτραγωδεί υπέρ το δέον την κοινωνική πραγματικότητα, και

-Συντρέχουν οι ταξικές προϋποθέσεις προς τούτο.

Εδώ ο καθένας μας επιλέγει από το τί πείθεται! Μετράει, εδώ, ως βασικό και καταλυτικό στοιχείο διαμόρφωσης του παρόντος πολιτικού σκηνικού ο τρόπος ενάσκησης της αντιπολίτευσης, ή επικρατεί η αντίδραση μαζικά διευρυμένων προς την εξαθλίωση κοινωνικών στρωμάτων τα τελευταία 20 χρόνια, κυρίως προερχομένων από τη λεγόμενη μεσαία τάξη, στο πλαίσιο της μεγαλύτερης στην ιστορία σε περίοδο ειρήνης ανακατανομής του πλούτου προς όφελος των ελίτ κάθε λογής;

Και πιστεύω ότι ανάλογα με την επιλογή του αυτή καθένας μας αναλαμβάνει εξατομικευμένα και το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί για τη συμβολή του στον εγκάρσιο διχασμό ανάμεσά μας.

More in Κοινωνία
Comments