Η ελληνο-τουρκική συνύπαρξη σε νέα φάση - Οι παγίδες της προσφυγής στη Χάγη

Η ελληνο-τουρκική συνύπαρξη σε νέα φάση - Οι παγίδες της προσφυγής στη Χάγη

Με επίμονες πληροφορίες να αναφέρουν ότι η Τουρκία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να συναινέσει σε προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο σχετικά με τις διαφορές Αθήνας-Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή μας, γεννάται πλέον θέμα εξειδίκευσης της ελληνικής στάσης πάνω στο ζήτημα. Κι αυτό, γιατί η γενίκευση αναφορών στο θέμα των ελληνο-τουρκικών διαφορών για τις θαλάσσιες ζώνες δεν είναι τόσο ευθύγραμμα προσδιοριζόμενο ως προς το περιεχόμενό του αντικείμενο, σχετικά με την έκταση των συνεπειών που δυνητικά θα μπορούσαν να προκύπτουν για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

Και η επισήμανση που κάνω εδώ, διευκρινίζω πως γίνεται υπό την παραδοχή ότι  προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο για τη ρύθμιση της εν λόγω διμερούς  διαφοράς είναι η επιβεβλημένη λύση, την οποία υποστηρίζω σταθερά -και όχι μόνο επειδή είναι πάγια θέση όλων των ελληνικών κυβερνήσεων επί δεκαετίες, με τις εξαιρέσεις:

- της σημιτικής συμφωνίας της Μαδρίτης που αναγνώρισε -ως μη όφειλε- δικαιώματα της Τουρκίας σε «ζωτικά» της συμφέροντα, ακόμη και σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας που κατά το διεθνές δίκαιο δεν επιδέχονται καμιά αμφισβήτηση και καμιά «εξαίρεση ειδικών συνθηκών», και

- των προσεκτικών αποστάσεων που επιμένει να τηρεί ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από τη θέση περί «μίας και μόνης ελληνο-τουρκικής διαφοράς» που επιδέχεται ρύθμιση από διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, και σε αντίθεση με τη σαφή περί τούτου δήλωση διά στόματος του υπουργού του των Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, ως επίσημης θέσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Υποστηρίζω, επίσης, την προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο για το θέμα αυτό, νοουμένου ότι η υπόθεση αφορά σε αναγνώριση του διεθνούς δικαίου και των τυχόν ειδικών αναγκών παρέκλισης απ’ αυτό, ως του μόνου ανεκτού πεδίου αναφοράς για την επίλυση της διαφοράς.

Οφείλουμε να θυμόμαστε μερικά -συμπληρωματικά, αλλά απολύτως καίρια- πράγματα, πριν προχωρήσουμε στην προσφυγή της διαφοράς σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο:

1. Η προσφυγή θα γίνει υπό τον όρο της υπογραφής συνυποσχετικού αμοιβαίας δέσμευσης από την Ελλάδα και την Τουρκία, ότι θα σεβαστούν την οποιαδήποτε ρυθμιστική ετυμηγορία του διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου. Διαφορετικά, μονομερής προσφυγή της Ελλάδας δεν είναι νοητή, αφού η χώρα μας -εάν το έκανε- θα ήταν σαν εξ ιδίων να αμφιβάλλει για τη νομιμότητα των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

2. Στο συνυποσχετικό που τυχόν θα υπογραφεί από τις δύο χώρες δεν θα μπορεί συμπεριλαμβάνεται το σύνολο των απαιτήσεων που εγείρει η Άγκυρα κατά κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας στην θαλάσσια περιοχή. Δηλαδή, για παράδειγμα, ζητήματα όπως τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας και το δικαίωμά της να τα επεκτείνει όποτε επιθυμεί έως τα 12 μίλια, ή το αντίστοιχο δικαίωμα της Ελλάδας με τον εναέριο χώρο της και ανεξαρτήτως του εάν ελληνικά χωρικά ύδατα και εναέριος χώρος συμπίπτουν, δεν υπόκεινται σε κρίση ουδενός και είναι διεθνές δίκαιο γενικής εφαρμογής που δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό ή εφαρμογής κατά παρέκκλιση, και για τον οποιοδήποτε λόγο. Ωσαύτως, αυτονόητο είναι ότι ακόμη και προσδιορισμός με ελληνική επιλογή των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου μας σε έκταση λιγότερη από τα 12 μίλια και για τον οποιονδήποτε λόγο, δεν γεννά κατά καμία λογική δικαιώματα κυριαρχίας άλλης χώρας στις εναπομένουσες θαλάσσιες και εναέριες ζώνες, ουσιαστικά συρρικνώνοντας ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

3. Στο Αιγαίο μόνη διαφορά που μπορεί να συναινέσει η Ελλάδα σε διευκρίνισή της σε αντιδικία με την Τουρκία είναι το ερώτημα εάν τα νησιά δικαιούνται να έχουν υφαλοκρηπίδα, ή όχι. Σε συνάρτηση με το πιο πάνω σημείο 2, υπό την κρίση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου τίθεται η περιοχή πέραν των 12 μιλίων που συνιστά περιοχή αποκλειστικά υπό ελληνική δικαιοδοσία.

4. Σε αντίθεση με το Αιγαίο, δεν μπορεί να τεθεί υπό την κρίση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου η θαλάσσια και εναέρια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και της Ρόδου. Και τούτο, αφού κατόπιν της διμερούς συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου για τον μερικό ορισμό της ΑΟΖ των δύο χωρών, έχει ασκηθεί πλήρως το με βάση το διεθνές δίκαιο ελληνικό εκμεταλλευτικό δικαίωμα στην ελληνο-αιγυπτιακή θαλασσια ζώνη. Η ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία για τον μερικό ορισμό της ΑΟΖ των δύο χωρών καθιστά αυτομάτως κάθε περίπτωση ύπαρξης συνορεύουσας θαλάσσιας ζώνης Τουρκίας-Λιβύης, εκτός νομιμότητας. Κι αυτό δεν μπορεί να τεθεί υπό την κρίση οποιουδήποτε δικαιοδοτικού οργάνου.

5. Μόνον η θαλάσσια περιοχή του ελληνικού συμπλέγματος της Μεγίστης (Καστελλόριζο) θα μπορούσε να τεθεί υπό κρίση. Και τούτο, σημειωτέον, για την ζώνη πέραν των 12 μιλίων του Καστελόριζου και φυσικά σε καμιά περίπτωση για οποιαδήποτε άλλη θαλάσσια ζώνη μικρότερη των 12 μιλίων.

6. Παρ’ ότι φαινομενικά εκτός δικαιοδοσίας οποιουδήποτε διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, η Ελλάδα δέον να ζητήσει να συμπεριληφθεί στο σχέδιο συνυποσχετικού που τυχόν θα τεθεί  στο τραπέζι, το αίτημα ρητής δήλωσης από τα συνυπογράφοντα μέρη ότι η απόφαση του διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου που θα κρίνει την υπόθεση θα είναι σεβαστή, υπό την αίρεση ότι η όποια απόφαση θα εφαρμοστεί σε ευθυγράμμιση με τις προβλέψεις και τις μέριμνες της συνθήκης της Λοζάνης.

Φυσικά, αυτά που αναφέρω εγώ εδώ, δεν είναι παρά μονάχα το άνοιγμα της συζήτησης. Το θέμα οφείλει να εξετάσει η ελληνική πλευρά σε βάθος και υπό την καθοδήγηση έμπειρων διπλωματών και έγκυρων νομομαθών συμβούλων, πριν λάβει οριστικές αποφάσεις. Αλλά ήρθε η ώρα να προετοιμαζόμαστε!

Εν τω μεταξύ, ούτε να διανοηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να θέσει υπό την κρίση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου ο,τιδήποτε άλλο πέραν της ελληνοτουρκικής διαφοράς για τις θαλάσσιες ζώνες και υπό τους περιορισμούς που ανέφερα στο σημερινό κείμενο...

More in Εξωτερική Πολιτική
Comments
Η ελληνο-τουρκική συνύπαρξη σε νέα φάση - Οι παγίδες της προσφυγής στη Χάγη

Η ελληνο-τουρκική συνύπαρξη σε νέα φάση - Οι παγίδες της προσφυγής στη Χάγη

Με επίμονες πληροφορίες να αναφέρουν ότι η Τουρκία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να συναινέσει σε προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο σχετικά με τις διαφορές Αθήνας-Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή μας, γεννάται πλέον θέμα εξειδίκευσης της ελληνικής στάσης πάνω στο ζήτημα. Κι αυτό, γιατί η γενίκευση αναφορών στο θέμα των ελληνο-τουρκικών διαφορών για τις θαλάσσιες ζώνες δεν είναι τόσο ευθύγραμμα προσδιοριζόμενο ως προς το περιεχόμενό του αντικείμενο, σχετικά με την έκταση των συνεπειών που δυνητικά θα μπορούσαν να προκύπτουν για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

Και η επισήμανση που κάνω εδώ, διευκρινίζω πως γίνεται υπό την παραδοχή ότι  προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο για τη ρύθμιση της εν λόγω διμερούς  διαφοράς είναι η επιβεβλημένη λύση, την οποία υποστηρίζω σταθερά -και όχι μόνο επειδή είναι πάγια θέση όλων των ελληνικών κυβερνήσεων επί δεκαετίες, με τις εξαιρέσεις:

- της σημιτικής συμφωνίας της Μαδρίτης που αναγνώρισε -ως μη όφειλε- δικαιώματα της Τουρκίας σε «ζωτικά» της συμφέροντα, ακόμη και σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας που κατά το διεθνές δίκαιο δεν επιδέχονται καμιά αμφισβήτηση και καμιά «εξαίρεση ειδικών συνθηκών», και

- των προσεκτικών αποστάσεων που επιμένει να τηρεί ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από τη θέση περί «μίας και μόνης ελληνο-τουρκικής διαφοράς» που επιδέχεται ρύθμιση από διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, και σε αντίθεση με τη σαφή περί τούτου δήλωση διά στόματος του υπουργού του των Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, ως επίσημης θέσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Υποστηρίζω, επίσης, την προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο για το θέμα αυτό, νοουμένου ότι η υπόθεση αφορά σε αναγνώριση του διεθνούς δικαίου και των τυχόν ειδικών αναγκών παρέκλισης απ’ αυτό, ως του μόνου ανεκτού πεδίου αναφοράς για την επίλυση της διαφοράς.

Οφείλουμε να θυμόμαστε μερικά -συμπληρωματικά, αλλά απολύτως καίρια- πράγματα, πριν προχωρήσουμε στην προσφυγή της διαφοράς σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο:

1. Η προσφυγή θα γίνει υπό τον όρο της υπογραφής συνυποσχετικού αμοιβαίας δέσμευσης από την Ελλάδα και την Τουρκία, ότι θα σεβαστούν την οποιαδήποτε ρυθμιστική ετυμηγορία του διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου. Διαφορετικά, μονομερής προσφυγή της Ελλάδας δεν είναι νοητή, αφού η χώρα μας -εάν το έκανε- θα ήταν σαν εξ ιδίων να αμφιβάλλει για τη νομιμότητα των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

2. Στο συνυποσχετικό που τυχόν θα υπογραφεί από τις δύο χώρες δεν θα μπορεί συμπεριλαμβάνεται το σύνολο των απαιτήσεων που εγείρει η Άγκυρα κατά κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας στην θαλάσσια περιοχή. Δηλαδή, για παράδειγμα, ζητήματα όπως τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας και το δικαίωμά της να τα επεκτείνει όποτε επιθυμεί έως τα 12 μίλια, ή το αντίστοιχο δικαίωμα της Ελλάδας με τον εναέριο χώρο της και ανεξαρτήτως του εάν ελληνικά χωρικά ύδατα και εναέριος χώρος συμπίπτουν, δεν υπόκεινται σε κρίση ουδενός και είναι διεθνές δίκαιο γενικής εφαρμογής που δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό ή εφαρμογής κατά παρέκκλιση, και για τον οποιοδήποτε λόγο. Ωσαύτως, αυτονόητο είναι ότι ακόμη και προσδιορισμός με ελληνική επιλογή των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου μας σε έκταση λιγότερη από τα 12 μίλια και για τον οποιονδήποτε λόγο, δεν γεννά κατά καμία λογική δικαιώματα κυριαρχίας άλλης χώρας στις εναπομένουσες θαλάσσιες και εναέριες ζώνες, ουσιαστικά συρρικνώνοντας ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

3. Στο Αιγαίο μόνη διαφορά που μπορεί να συναινέσει η Ελλάδα σε διευκρίνισή της σε αντιδικία με την Τουρκία είναι το ερώτημα εάν τα νησιά δικαιούνται να έχουν υφαλοκρηπίδα, ή όχι. Σε συνάρτηση με το πιο πάνω σημείο 2, υπό την κρίση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου τίθεται η περιοχή πέραν των 12 μιλίων που συνιστά περιοχή αποκλειστικά υπό ελληνική δικαιοδοσία.

4. Σε αντίθεση με το Αιγαίο, δεν μπορεί να τεθεί υπό την κρίση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου η θαλάσσια και εναέρια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και της Ρόδου. Και τούτο, αφού κατόπιν της διμερούς συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου για τον μερικό ορισμό της ΑΟΖ των δύο χωρών, έχει ασκηθεί πλήρως το με βάση το διεθνές δίκαιο ελληνικό εκμεταλλευτικό δικαίωμα στην ελληνο-αιγυπτιακή θαλασσια ζώνη. Η ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία για τον μερικό ορισμό της ΑΟΖ των δύο χωρών καθιστά αυτομάτως κάθε περίπτωση ύπαρξης συνορεύουσας θαλάσσιας ζώνης Τουρκίας-Λιβύης, εκτός νομιμότητας. Κι αυτό δεν μπορεί να τεθεί υπό την κρίση οποιουδήποτε δικαιοδοτικού οργάνου.

5. Μόνον η θαλάσσια περιοχή του ελληνικού συμπλέγματος της Μεγίστης (Καστελλόριζο) θα μπορούσε να τεθεί υπό κρίση. Και τούτο, σημειωτέον, για την ζώνη πέραν των 12 μιλίων του Καστελόριζου και φυσικά σε καμιά περίπτωση για οποιαδήποτε άλλη θαλάσσια ζώνη μικρότερη των 12 μιλίων.

6. Παρ’ ότι φαινομενικά εκτός δικαιοδοσίας οποιουδήποτε διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, η Ελλάδα δέον να ζητήσει να συμπεριληφθεί στο σχέδιο συνυποσχετικού που τυχόν θα τεθεί  στο τραπέζι, το αίτημα ρητής δήλωσης από τα συνυπογράφοντα μέρη ότι η απόφαση του διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου που θα κρίνει την υπόθεση θα είναι σεβαστή, υπό την αίρεση ότι η όποια απόφαση θα εφαρμοστεί σε ευθυγράμμιση με τις προβλέψεις και τις μέριμνες της συνθήκης της Λοζάνης.

Φυσικά, αυτά που αναφέρω εγώ εδώ, δεν είναι παρά μονάχα το άνοιγμα της συζήτησης. Το θέμα οφείλει να εξετάσει η ελληνική πλευρά σε βάθος και υπό την καθοδήγηση έμπειρων διπλωματών και έγκυρων νομομαθών συμβούλων, πριν λάβει οριστικές αποφάσεις. Αλλά ήρθε η ώρα να προετοιμαζόμαστε!

Εν τω μεταξύ, ούτε να διανοηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να θέσει υπό την κρίση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου ο,τιδήποτε άλλο πέραν της ελληνοτουρκικής διαφοράς για τις θαλάσσιες ζώνες και υπό τους περιορισμούς που ανέφερα στο σημερινό κείμενο...

More in Εξωτερική Πολιτική
Comments